Po jakim czasie przedawnia się dług?

Przedawnienie w prawie cywilnym jest instytucją, jaka ogranicza w czasie możliwość dochodzenia roszczenia. Jego konsekwencją jest to, iż po terminie okresu przedawnienia pożyczkodawca, jakiemu przypada roszczenie, może uchylić się od jego spełnienia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Przedawnienie to możliwość uchylenia się od spełnienia roszczenia po upływie ustalonego prawem czasu. Przedawnienie roszczeń jest regulowane inaczej dla rozmaitych gałęzi prawa. Inaczej przedawnienie regulowane jest w prawie cywilnym, w prawie skarbowym, w prawie pracy. Naczelną interpretacją przedawnienia jest prawo cywilne. Przedawnieniu podlegają tylko i wyłącznie roszczenia majątkowe. Rzadko nie przedawnia się roszczenie windykacyjne dotyczące nieruchomości. Przedawnione zobowiązanie nie znika, a wierzyciel ma prawo dochodzić jego zapłaty w każdym czasie. Gdy dłużnik udowodni, iż dług się przedawnił, nie będzie musiał go płacić. Musi to jednakże zrobić przed sądem.

Kiedy dług się przedawnia?

Nowelizacja ustawy z 2018 roku ułatwiła trochę normy przedawnienia. Jeśli przepis szczególny nie stanowi inaczej, okres przedawnienia wynosi sześć lat, natomiast dla roszczeń o świadczenia okresowe i roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata.

Oto parę przykładów terminów, po jakich określony typ długu podlega przedawnieniu:

– dług pochodzący z umów cywilnoprawnych (np. umowy zlecenia albo o dzieło) przedawniają się po 2 latach od czasu zakończenia zlecenia (albo dzieła)

– dług pochodzący z umowy o pracę (na przykład kiedy pracodawca nie zapłacił zatrudnionemu pensji) – po 3 latach

– dług pochodzący z umowy przewozu (np. niezapłacony mandat za jazdę bez biletu) – po roku

– dług z tytułu niespłaconego mandatu karnego (za przekroczenie prędkości albo złe parkowanie) – po 3 latach

– dług z tytułu umowy ubezpieczenia – po 3 latach

– dług w tytułu umowy ubezpieczenia OC – po 3 latach, lecz nie później aniżeli po 10 latach od rozpoznania spowodowanej szkody

– zadłużenie czynszowe – po 3 latach

– dług na karcie kredytowej – po 3 latach

– niezapłacony podatek od nieruchomości – po 3 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w jakim zaistniał obowiązek fiskalny

– niezapłacony podatek dochodowy – po 5 latach, licząc od końca roku kalendarzowego, w jakim upłynął czas płatności podatku

– składki ZUS – po 5 (powstałe po 2012 r.) albo 10 latach (powstałe przed 2012 r.)

– długi spadkowe – po 6 latach

Od kiedy liczy się termin przedawnienia długu?

Generalnie mówiąc okres, w jakim zaczyna się czas liczony do przedawnienia długu liczy się od czasu, w jakim wierzyciel może zacząć domagać się od Ciebie jego spłaty. Będzie to zatem np. następny dzień po terminie płatności konkretnego rachunku, okresie spłaty karty kredytowej lub pożyczki. Żeby tenże okres określić, ważne są wszystkie dokumenty, jakie w tym pomogą. Przykładowo, jeśli podatek za mieszkanie miałeś zapłacić do 1 czerwca 2016 roku, to kolejnego dnia po tym czasie, więc 2 czerwca 2016 roku roszczenie właściciela mieszkania albo administratora budynku stanie się wymagalne (a to znaczy, iż zacznie się bieg okresu przedawnienia). Gdy wierzyciel upomni się o spłatę długu w czasie trzech lat od chwili wymagalności zapłaty, bieg przedawnienia zaczyna się na nowo.

Fakt, iż nie spłacasz zaległego zobowiązania nie znaczy, iż okres do przedawnienia biegnie od czasu, kiedy miałeś je zapłacić. Wystarczy bowiem, iż wierzyciel wykona jakąkolwiek czynność związaną z tym długiem (np. po sześciu miesiącach wniesie pozew do sądu), aby nastąpiło przerwanie początkowego okresu biegu przedawnienia.

Pamiętaj o własnych prawach

Zdarza się również w wielu sprawach, iż spółki windykacyjne próbują odebrać dług, chociaż został on już przedawniony. Więc pamiętaj, aby zawsze sprawdzić, czy dług się nie przedawnił. Zawsze domagaj się dokumentów stwierdzających przyczyny windykacji. Należałoby także zachowywać wszystkie pisma, rachunki lub faktury, jakie pozwolą Ci osobiście zobaczyć, jak naprawdę sprawa wygląda. W walce natrętnymi instytucjami windykacyjnymi możesz przemyśleć złożenie skargi do rzecznika konsumentów, jaki skieruje pismo do spółki windykacyjnej z wnioskiem o wyjaśnienia i przedstawi własne stanowisko w sprawie. Lista firmy, jakie mogą Ci pomóc, jest szersza.